Windrichtingen en het kompas
Met de acht windrichtingen en de graden van een kompas zeg je precies waar iets ligt: Antwerpen ligt ten noorden van Brussel, Namen ten zuidoosten.
Waarom
Je staat op de dijk in Oostende en kijkt naar de zee. Ligt Brussel dan voor je, achter je of opzij?
Links en rechts helpen je niet veel: als je je omdraait, wisselen ze van plaats. Je hebt woorden nodig die altijd hetzelfde blijven, waar je ook staat.
Dat zijn de windrichtingen. Brussel ligt ongeveer ten oosten van Oostende, dus met je gezicht naar de zee ligt Brussel achter je.
Zie het
Draai de naald en lees de windrichting en de graden af. Zet de steden aan en kijk in welke richting ze vanuit Brussel liggen.
Beschrijving van het beeld
Een kompasroos met de acht windrichtingen en de graden: noord 0°, oost 90°, zuid 180°, west 270°. Rond Brussel liggen schematisch Antwerpen in het noorden, Luik in het oosten, Namen in het zuidoosten en Brugge in het noordwesten.
Snap het
De vier hoofdwindrichtingen zijn noord, oost, zuid en west. Daartussen liggen noordoost, zuidoost, zuidwest en noordwest. Samen zijn dat acht windrichtingen.
Een kompas meet een richting in graden, met de klok mee vanaf het noorden: noord is 0°, oost 90°, zuid 180° en west 270°. Van de ene windrichting naar de volgende is telkens 45°.
De naald van een kompas wijst ongeveer naar het noorden. Op de meeste kaarten ligt het noorden boven, dan ligt het oosten rechts en het westen links. Staat er een noordpijl, dan volg je die.
Een richting zeg je altijd vanaf een vertrekpunt. Antwerpen ligt ten noorden van Brussel, dus Brussel ligt ten zuiden van Antwerpen: de tegenovergestelde richting, 180° verder.
Noord =
Uitgewerkt voorbeeld
Je wandelt in de Ardennen naar het oosten (90°). Je slaat rechtsaf en wat later sla je nog eens schuin rechtsaf (45°). In welke richting wandel je nu?
Rechtsaf is 90° erbij.
90+
90= 180 Schuin rechtsaf is nog 45° erbij.
180+
45= 225 225° ligt precies tussen zuid (180°) en west (270°). Dat is zuidwest.
- Antwoord
Je wandelt nu naar het zuidwesten, op 225°.
Doe het
Kies een niveau. Je krijgt telkens een nieuwe opgave, die meteen nagekeken wordt.
Valkuilen
Fout: Op een kaart met het noorden boven ligt het oosten links.
Kijk je naar het noorden, dan ligt het oosten aan je rechterhand. Op de kaart is dat ook zo.
Juist: Noorden boven, oosten rechts, zuiden onder, westen links. Met de klok mee: N, O, Z, W.
Fout: Antwerpen ligt ten noorden van Brussel, dus Brussel ligt ook ten noorden van Antwerpen.
Als je het vertrekpunt omwisselt, draait de richting om. Je kijkt dan de andere kant op.
Juist: Brussel ligt ten zuiden van Antwerpen: 0°+180°=
180°. Fout: Vanuit het noorden (0°) linksaf draaien geeft −90°.
Graden op een kompas lopen van 0° tot 360°. Kom je onder 0°, dan tel je er 360° bij.
Juist: 0−
90+ 360= 270, dus je kijkt naar het westen, op 270°. Fout: Een westenwind waait naar het westen.
Een wind krijgt de naam van de richting waar hij vandaan komt.
Juist: Een westenwind komt uit het westen en waait naar het oosten.
In het echt
- In het weerbericht hoor je "wind uit het zuidwesten". Dat is de richting waar de wind vandaan komt, niet waar hij naartoe gaat.
- Op de fietsknooppuntenkaart staat een noordpijl. Zo draai je de kaart mee met de weg die je fietst.
- Bij een dropping van de jeugdbeweging krijg je een kompas en een richting in graden, bijvoorbeeld 135°, en zoek je zelf de weg.
- Aan de kust ligt De Panne in het westen en Knokke-Heist in het oosten. De zee ligt ten noordwesten van het strand.
Geschiedenis
Het kompas met een magneetnaald werd eerst in China gebruikt en kwam in de middeleeuwen naar Europa. Zeelui vonden er hun richting mee, ook als er geen zon of sterren te zien waren.
Aan tafel
Waar gaat de zon 's avonds ongeveer onder, gezien vanuit jullie keuken of tuin? Zoek samen het westen en wijs dan het noorden, het oosten en het zuiden aan.
Een vraag om samen over te praten, voor ouders en kinderen. Er is geen fout antwoord.